پیشتازان سازمان دانش آموزی شهرستان طبس

۱۲ مطلب با کلمه‌ی کلیدی «طبس در آئینه تصاویر» ثبت شده است

این کاروانسرا در فاصله‌ی 80 کیلومتری شهر طبس واقع است.

کاروانسرای کلمرد ، در یک منطقه‌ی کویری بکر و دست نخورده و محیطی کاملاً آرام و به دور از آلودگی صوتی واقع شده که با برخورداری از آسمانی صاف و بدون آلودگی نوری، برای رصد آسمان نیز بسیار مساعد است. این کاروانسرا که به‌عنوان بکرترین کاروانسرای کویر مرکزی ایران شناخته می‌شود، در مجاورت ماسه‌زارهای کویر حلوان (مناسب برای کویرنوردی) و ارتفاعات جعبه‌ای (مناسب برای کوهنوردی و صخره‌نوردی) قرار دارد و محیطی مناسب نیز برای تحقیقات زمین‌شناسی است.

کلمرد که قدمت قاجاریه و عباسی دارد، دارای دو کاروانسرای قدیم و جدید در کنار یکدیگر است که کاروانسرای قدیم 200 سال قدمت دارد و اکنون از پای افتاده و فقط آثاری از آن برجای است، اما کاروانسرای جدید با 120 سال عمر، کاملاً سالم است و حالا پس از مرمت‌های اساسی، به یک اقامتگاه بوم‌گردی مجهز تبدیل شده است.

از جمله ویژگی‌های این بنای تاریخی می‌توان به بلندای یکسان آن در دور تا دور بنا، برخورداری از بادگیر و ایوانچه‌های متعدد در خارج و داخل بنا، اجاق‌ها و بخاری‌های دیواری و آجرفرش پشت‌بام اشاره کرد.

 

ازمیغان یکی از زیباترین مناطق گردشگری طبس است. این روستا در ۴۰ کیلومتری شرق بخش مرکزی شهرستان طبس قرار گرفته است و ساکنان آن به کشاورزی و دام‌پروری اشتغال دارند. این روستا از معدود روستاهایی است که رودخانه‌های دائمی دارد و آب آن بیشتر به مصرف کشاورزی و باغداری می‌رسد. این روستا از لحاظ تنوع گیاهی نیز در سطح استان و کشور نمونه است، به نحوی که در این روستا علاوه بر محصولات جالیزی، نخل و مرکبات و سایر میوه‌های هر فصل، برنج نیز تولید می‌شود. شما می‌توانید در روستای ازمیغان طبس کشت برنج و درختان خرما را در کنار یکدیگر مشاهده کنید که تقریباً موضوعی منحصر به ‌فرد در کشاورزی است و در کمتر منطقه‌ای اتفاق می‌افتد.

این روستا به یُمن وجود رودخانه همیشه پرآبش ، چهره‌ای دگرگون از دیگر روستاهای کویری دارد. اینجا باران و ابر و آب دست دوستی با خاک داده‌اند و باغ‌هایش را این‌گونه پر میوه‌ و زمین‌هایش را این‌گونه پر محصول کرده‌اند.

خانه‌های روستا شبیه دیگر معماری‌های کویری است. خشت و گل و خاک با چوب به هم گره خورده‌اند و ازمیغان را روستایی پر نعمت و سرزنده کرده‌اند. تمام خانه‌ها، درهایی باز رو به مهمان دارند و حکایت میهمان‌نوازی کویری را سر گوش مسافران خسته نجوا می‌کنند.

از جمله جاذبه‌های گردشگری ازمیغان اعم از طبیعی و تاریخی و مفاخر روستا، مزار سید محمد بن جعفر طیار، تخت عروس و آبشار قدمگاه و دو خط نوشته شبیه عربی احتمالاً از دوره محمد بن جعفر طیار و گونه‌های گیاهی وحشی چون درخت انجیر کوهی با ارتفاع ۲۰ متر و قدمت ۳۰۰ ساله است.

 بافت تاریخی ازمیغان با آمیزه‌ای از شکوه معماری بومی در قسمت جنوبی روستا، در دامنه کوهستان و در جوار مزارع، کشتزارها و باغات شکل گرفته است. در فاصله ۵ - ۶ کیلومتر بالا دست و پایین دست روستا دو قلعه قدیمی وجود دارد که اهالی آن‌ها را قلعه دختر می‌نامند.

 

باغ گلشن در اوایل قرن سیزده هجری قمری یعنی اواخر حکومت لطف‌علی خان زند و در بحبوحه‌ی به قدرت رسیدن آغامحمدخان قاجار و به دستور امیر محمدحسن خان عرب زنگویی، حاکم تون (فردوس) و طبس ساخته شد.

 طراحی این باغ بر اساس نمونه چهارباغ و برگرفته از آیات قرانی دربارهٔ بهشت که دو نهر در آن همدیگر را قطع می‌کنند صورت گرفته است. معمار اولیه باغ، طبیعت سبز آن را با توجه به نوع درختان به صورت شطرنجی طراحی و کشت کرده است. یک نکته منحصر به ‌فرد در باغ گلشن که تنها در تاج محل هندوستان مانند آن تکرار شده، این است که باغ به صورت مربع است، یعنی طول و عرض باغ با هم برابرند و خیابان‌های موازی، طول و عرض این باغ را به هم متصل می‌کنند. در میان این باغ، استخر نسبتا بزرگی وجود دارد که دارای سه فواره‌ی طبیعی است.

 ساختمان سردرب باغ گلشن در زلزله ویرانگر شهریور ۵۷ طبس به کلی از بین رفت که اکنون همانند گذشته بازسازی شده است. باغ گلشن طبس در فصل بهار یکی از جذابترین و دیدنی‌ترین جاذبه‌های شرق کشور و استان خراسان جنوبی به شمار می‌رود.

مکانی که باغ گلشن در آن ساخته شده در اصل نخلستان بوده است. از این رو نخل‌های باغ گلشن که در حدود دوهزار نفر هستند، قدیمی‌ترین درختان این باغ به شمار می‌روند. از دیگر درختان میوه‌دار باغ گلشن، درختان انار و مرکبات مانند نارنج هستند که به طور مساوی میان کرت‌ها و به صورت شطرنجی توسط معمار اولیه‌ی باغ کاشته شده‌اند. در هر یک از چهار کرت باغ گلشن در حدود پانصد اصله درخت انار و ۲۵۰۰ اصله درخت مرکبات وجود دارد.

در دهه‌ی پنجاه خورشیدی، دو پلیکان مهاجر در مسیر مهاجرت خود از مناطق سرد سیبری متوجه منطقه‌ی خوش آب ‌و هوای باغ گلشن شده و آنجا را برای زندگی خود انتخاب می‌کنند. این دو پلیکان بعد از ورود به باغ گلشن مورد توجه مردم قرار گرفته و همان‌جا ماندگار می‌شوند. متأسفانه یکی از این دو پرنده در زلزله‌ی شهریور ۵۷ زیر آوار ماند و از بین رفت، ولی پلیکان دیگر تا سال ۱۳۹۴ در باغ گلشن زندگی می‌کرد. البته در سال‌های اخیر، تعدادی پلیکان به باغ گلشن آورده شده‌اند و همچون پلیکان‌های مسافر باغ گلشن را مکانی مناسب برای زندگی یافته‌اند.

این باغ در تاریخ بیستم دی ماه سال ۱۳۵۵ و به شماره‌ی ۱۳۱۰ در میان آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.




 

 

کنجکاوی همیشه دردسرهایی برای آدمی به ارمغان آورده است. گاهی به سفری دست می‌زند که پایانش را هم نمی‌داند. کشف رمز و راز ، همیشه بشر را به سوی خود کشانده است. فرقی نمی‌کند که این رمزآلودها چه قدر با ما فاصله دارند. مسئله مهم سؤالاتی است که دست از سر ما برنمی‌دارند و لحظه‌ای رهایمان نمی‌کنند. کشف واقعیت‌ها، انگیزه راهی شدن در جاده‌ها را با خود به همراه می‌آورد. قرار است در این سفر راهی دره کال جنی در شهر طبس شویم.

کال ، اصطلاحی است که به دره یا مسیر ایجاد شده به وسیله سیلاب‌ها و جریان آب اطلاق می‌شود. کال جنی یا دره جن‌ها دره‌ای است که در شمال طبس و در اطراف روستای ازمیغان و در امتداد خروجی قناتی که در نزدیکی آن قرار دارد واقع شده است. سرزمینی اسرارآمیز که انگار مینیاتوری رازآلود از گراندکانیون آمریکاست. یک دره خاموش، خنک و آبدار در دل پهنه‌ای داغ و تب‌دار که آثار حیات در آن دست‌کم به دوران امپراتوری ساسانی بازمی‌گردد. دره‌ای زیبا و حیرت‌انگیز که بومیان قدیمی آن را دره جن‌ها نامیده‌اند و آن را خوف‌انگیز و محل زندگی ارواح و جن‌ها می‌دانستند.

 

 

 

در نزدیکی شهر طبس ، به منطقه ای می رسیم که لباس سپیدی از جنس نمک بر تن کرده است. بلورهای سفید و تخم مرغی شکلی که گویی با دقت و ظرافت در کنار یکدیگر چیده شده اند تا چیره دستی طبیعت را به رخ هر بیننده ای بکشند. بلورهایی که بر روی آبی نمکین و بسیار شور شکل گرفته اند و تابلوی نقاشی بی نظیری را به تصویر کشیده اند.

این تابلوی کم نظیر طبیعت نامش کال نمک است. رودخانه ی نمکین و دائمی که در در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال غرب شهر طبس و در هشت کیلومتری روستای محمدآباد جا خوش کرده و در حاشیه ی دریاچه فصلیِ آب شورِ طبس، بیابان را زینت بخشیده و معدن نمکی را به وجود آورده است.

نمکِ کاملا طبیعی در این منطقه جریان یافته تا با همان طعم شور باز هم جلوه گر سخاوت طبیعت باشد و در همین منطقه و قبل از پیدا شدن نمک‌های یددار و بسته‌بندی شده سفره های اهالی قدیمی را مزین کند.

وجود یک رودخانه ی نمکین در میان بیابان های طبس بسیار جذاب است  که مشاهده بلورهای نمکین که با ظرافت خاصی در کنار هم جای گرفته اند یکی از دیدنی ترین صحنه ها را برایتان ترسیم می نماید.

عکس : سعید قلی زاده ثالث

عملیات اکتشافات معدنی منطقه زغال‌ سنگ طبس در سال 1356 آغاز شد و در سال 1369 اکتشافات تکمیلی منطقه پروده یک به اتمام رسید. با توجه به وضعیت مناسب لایه‌های زغال در این منطقه، زغال‌سنگ برای نخستین‌بار در ایران به روش تمام مکانیزه استخراج می شود .

باتوجه به بررسی به عمل آمده و به منظور تامین نیاز زغالسنگ کک شو صنعت فولاد ایران، ناحیه پروده با وسعت 1200 کیلومتر مربع و ذخیره زمین شناسی بیش از یک میلیارد تُن به عنوان بزرگترین حوضه زغال سنگ کک شو در ایران معرفی شده است.

 

 

        

        

        

        

        

        

 

عکس : سعید قلی زاده ثالث

روستاهای ایران جزء شگفت انگیزترین سکونت گاه هایی هستند که در اقلیم های متفاوتی شکل گرفته و محل امنی را برای زندگی ایجاد کرده اند. یکی از انواع معماری هایی که به وفور در ایران وجود دارد و در روستاها نمود پیداکرده، معماری پلکانی می باشد که با شنیدن نامش همه به یاد روستای ماسوله در گیلان می افتند؛ روستایی که خانه هایش بر دوش یکدیگر سوار شده و جلوه ای متفاوت را به آن بخشیده اند. اما شاید کمتر کسی بداند که در چهار گوشه ی این سرزمین پهناور نمونه های بسیاری از معماری پلکانی وجود دارد که هر یک با جاذبه های خاصشان میزبان گردشگران می شوند.

روستای نایبند در شهرستان طبس یکی از نمونه های معماری پلکانی می باشد که عنوان ماسوله کویر را به خود اختصاص داده است. این روستا همچون جزیره ای سبز در میان کویر به نظر می رسد و جلوه ای شگفت انگیز دارد.

در میانه جاده بین المللی طبس به راور پوششی سبز از درختان نخل توجه هر رهگذری را به خود جلب می کند. این پوشش سبز همچون سرابی در دل کویر به نظر می رسد اما در واقع آنچه که پیش روی شماست، روستایی به نام نایبند است که به صورت پلکانی شکل گرفته و با عنوان ماسوله کویر شهرت یافته است.




        

        

        

        

        

عکس : سعید قلی زاده ثالث

 

یکی از جاذبه های زیبا و منحصر به فرد شهرستان طبس ، بند کریت یا همان سد تاریخی کریت است .

این سد با مخزنی با حجم بیش از یک میلیون متر مکعب از قرون گذشته وظیفه تأمین آب روستاهای پایین دست را بر عهده داشته و از این رو در آبادانی و تأمین معشیت مردم منطقه سهم قابل توجهی داشته است. سد کریت قدیمی ترین و محنصر به فردترین سد قوسی دنیا است که حاصل محاسبات دقیق معماران ایرانی دوران باستان می باشد. شاید خیلی ها نمی دانند که از 2 هزار سال پیش تا اوایل قرن بیستم، بلندترین سدهای قوسی جهان مثل ایزد خواست فارس ، کبار قم و کریت طبس، در ایران ساخته شده بودند.

محاسبات به کار رفته در ساخت این سد آنقدر دقیق است که این بند تاریخی در زلزله ویرانگر 7.8 ریشتری سال 1357 طبس آسیب ندید و کارشناسان بین المللی سدهای بزرگ، احداث بند کریت را شگفت آورترین دستاورد بشر در قرون وسطی نامیده اند .

در سالیان اخیر ، سازه ای بتونی پشت سد قدیمی ساخته شده است.

این سد درسال 1379 به شماره 3523 در فهرست آثارملی به ثبت رسیده است.

 

برای مشاهده تصاویر زیر در اندازه اصلی ، بر روی هر کدام کلیک کنید.

        

        

        

        

        

        

 

عکس : سعید قلی زاده ثالث

این روستا که در صد کیلومتری شمال غربی طبس قرار دارد ، به علت واقع شدن در دامنه کوه «روضه» دارای آب و هوای مطبوع می باشد. چشمه آب گوارای جاری در ضلع غربی مزار ، قلعه قدیمی ، کشتزارها و باغات سرسبز ، چشم اندازی زیبا را در این روستا فراهم آورده اند.

روستای توریستی پیرحاجات از چند جنبه ، ارزش دیدن دارد :

  1. تاریخی
  2. زیارتی
  3. ییلاقی
  4. سنتها

بنای تاریخی مزار پیر حاجات ، مورد توجه و زیارت اهالی و مردم طبس می باشد. مردم این دیار ، بقعه پیرحاجات را متعلق به شیخ احمد ابن اسحاق ، وکیل امام حسن عسکری(ع) می دانند. این مکان از بناهای دوران سلجوقی است و نوع گنبد آن از نوع «گنبد نار» می باشد. تاریخ ساخت بنای پیرحاجات سال 601 هجری قمری است.

قلعه پیر حاجات یکی از بناهای به جامانده از دوره قبل از اسلام است و در مرکز آبادی بر بلندای صخره‌ای کم ارتفاع ساخته شده و دیوارهای آن از سنگ، گل و حدود هفتاد متر عرض و هفتاد متر طول دارد.

        

        

        

 

عکس : سعید قلی زاده ثانی

سفر به اصفهک سفر به تاریخ است. سفر به سرزمین کویری و خانه های خشتی. اما زیباترین وجه توریستی اصفهک وجود روستای تخریب شده توسط زلزله شهریور ماه سال 1357 در کنار روستای جدید است. بعد از زلزله روستا تغییر مکان داد و در کنار محل قدیم بنا شد. این مسئله باعث شده تا بافت روستای قدیم باقی بماند و جلوه زیبایی بوجود آید.

مسافرانی که  مسیر دیهوک به طبس را طی می کنند از کنار این روستای زیبا و دیدنی می گذرند. سرسبزی  اطراف آن پس از عبور از خشکی کویر بر جذابیت های روستا افزوده است.

خانه های قدیمی اغلب با خشت و گل ساخته شده اند و حمام های خزینه ای هنوز در گوشه و کنار روستا به چشم می خورد . وجود تک درختان خشکیده در میان روستای مخروبه و در پس زمینه وجود چند ردیف نخل سرسبز و در پس آن کوه صحنه بدیعی را آفریده است. با گشت و گذار در میان روستای قدیمی اصفهک انگار در تاریخ قدم می زنید. در حیاط هایی که هنوز کفش های جفت شده ای در جلو اتاق هایش قرار دارد و در باز خانه ها ورود هر میهمانی را انتظار می کشد. خانه‌های روستا، اغلب در یک طبقه با سقف گنبدی، نورگیر و در و پنجره‌های کوچک ساخته شده‌اند.

شغل بیشتر مردم روستا کشاورزی و دامپروری است. این روستا دارای آب و هوایی ناب و منحصر به فرد است به طوری که امکان رشد و پرورش هر نوع محصول کشاورزی در آن وجود دارد.


       

        

        

        

 

عکس : سعید قلی زاده ثالث