پیشتازان سازمان دانش آموزی شهرستان طبس


اخلاق در خانواده

شالوده و بنیاد خانواده بر مهر محبت ریخته  شده و قرآن مجید بر این واقعیت تصریح می کند. آراسته شدن به فضایل اخلاقی برای هر کسی و در هر موقعیتی  ارزشمند است ،دختر و پسر هرچه فضایل بیشتری کسب کنند ،از ارزش بیشتری برخوردار خواهند شد ،ولی وجود برخی از سجایای اخلاقی برای گرم نگه داشتن کانون خانواده ضروری تر است  ازجمله :

عفت و پاکدامنی

 آراستگی هریک از دختر و پسر به ملکه عفت ، موجب پاکی ،صداقت و سلامت زندگی می شود و ارزش های دیگر را نیز در پی خواهد داشت ،امیر مومنان (ع)می فرماید : عفت ریشه ی همه نیکی هاست. گر چه دختران ناموس خانواده محسوب می شوند که باید به طور کلی از تعرض نامحرم در امان بمانند ، ولی این مصونیت تاحدود زیادی یه عفت خانواده بستگی دارد.

خوش خلقی

همه افراد خانواده با ورود به خانواده ،همه ناراحتی های ناشی از کار و مشکلات اجتماعی را نیز بیرون از منزل گذاشته و با چهره ای بشاش و متبسم با اهل منزل روبرو شوند. از اظهار هرگونه گلایه و خستگی ناشی از کار و مشکلات منزل بخصوص به هنگام ورود خودداری شود که گویا هیچ مشکلی وجود ندارد ، آنگاه باصفا و صمیمیت کنار یکدیگر بنشینند و برای مشکلات زندگی داخل و خارج منزل عاقلانه چاره اندیشی کنند و به گونه ای که هریک برای دیگری بهترین غمخوار و مشاور باشد. همانطور که رسول گرامی (ص)فرمود :بهترین شما کسی است که برای خانواده اش بهترین باشد و من برای خانواده ام بهترین هستم.

احترام متقابل

رفتار بهنجار و مؤدبانه بزرگترها الگوی کوچکترها ست و علاوه بر شیرینی زندگی ، ارثی است که به دیگران منتقل می شود و بدین سان این خصلت پسندیده در جامعه شاخ و برگ می گستراند .

عفو و گذشت

بهترین رفتار برای پیشگیری از بروز اختلاف و خنثی کردن اختلافات جزئی ، چشم پوشی و گذشت از خطاهای دیگران به ویژه اعضای خانواده است . با رفتار دوستانه و دور از بدبینی ، به  رفع اشتباهات خانوادگی بپردارند به تفاهم و همفکری خواهند رسید و چرخ زندگی آنان باتشریک مساعی و غمخواری همدیگر شتاب خواهد گرفت و موانع و ناگواری هارا پشت سر خواهد گذاشت. رسول اکرم (ص) می فرماید :همدیگر را عفو کنید تا کینه ها از میانتان رخت بربندد.

 

آفات سعادت خانواده

همانگونه که رهیابی به سعادت خانواده  مرهون عوامل متعددی است که برخی را بر شمردیم ، نگونساری و تیره بختی آن نیز بر اثر علل و عوامل مختلفی ممکن است رخ دهد که جهت بهداشت و سلامت خانواده  آگاهی از آنان ضروری است .برخی از این آفات به این شرح است :

بدخلقی :

دختر یا پسر بد اخلاق علاوه بر این که خود همواره دچار بیماری و اضطراب روحی  است ، زندگی را بردیگران نیز تلخ می کند و محیط خانه را که باید کانون صفا و آرامش  باشد ، به جهنمی غیر قابل تحمل تبدیل می کند . فرد بد اخلاق همه اهل خانه و اقوام و خویشان را ملول و افسرده می سازد و آنان را از خود منزجر می کند .رسول اکرم (ص) فرمودند : هرکس بد اخلاق شود ،مرگش شادی آفرین است .

بدبینی :

هر یک از اعضای خانواده باید به یکدیگر اعتماد داشته باشند و اجازه ندهند که جو بدبینی وب ی اعتمادی بر زندگی آنان سایه افکند ،گر چه مراقبت ،دلسوزی ،خیر خواهی در حد معمول ، مقبول و پسندیده است ولی نباید به مرز بدبینی و عدم اعتماد به نفس برسد در این صورت به آرامش و صمیمیت که لازمه زندگی مشترک است لطمه می زند. امیر مؤمنان (ع) می فرماید : بدگمانی کارها را مختل می کند و انگیزه ی شرّ می شود .

بد زبانی :

مؤمن موظف است با هرکس و در همه حال با ادب و شایسته ی شأن خود سخن بگوید و از بد زبانی و یاوه گویی به کلی احتراز کند ،حتی انسان مجاز نیست به بدترین موجود نیز سخن زشت و ناسزا بگوید ، تاچه رسد به نزدیک ترین کسان خود. خود نیز بد زبانی را محکوم می کند ، چرا که به جای صفا و صمیمیت و هماهنگی و همدلی ،همواره بر طبل فتنه و جدایی می کوبد و اساس خانواده را تهدید می کند و بسا سبب مشکلات عدیده و یا طلاق می گردد ، امیر مؤمنان (ع) می فرماید :« چه بسا فتنه ای که از سخنی برخاسته است . »

 

ارتباط اخلاق و اقتصاد

بخش وسیعی از زندگی مادی را بُعد اقتصادی تشکیل می دهد و اهمیت آن نیز به حدی است که برخی آن را زیر بنای حیات دانسته اند و مسائل دیگر را در درجه ی دوم اهمیت قرار داده اند ، اسلام گر چه نظریه بالا را مردود می شمرد ولی جایگاه مهم اقتصادی نیز غفلت نورزیده و احکام و قوانین خاصی برای رشد و توسعه اقتصادی ، تولید و توزیع ، کنترل و تعدیل ثروت و ... وضع نموده ، همچنین اخلاق را در حیطه اقتصاد وارد کرده ، آن را به معنویت و جهان آخرت پیوند زده است . در اینجا برخی از اخلاق نیک و بد را در زمینه امور اقتصادی توضیح می دهیم :

 

بایسته های اخلاق اقتصادی

الف : نیکی ها

کسب حلال :

اسلام در نظام اقتصادی خویش ، برخی از راه های کسب درآمد را به خاطر مفاسدی که در پی دارد ، حرام و ممنوع کرده است ، مانند ربا ، کم فروشی ، احتکار ، غضب و سرقت ، اختلاس ، رشوه و مانند آن ، ولی کارهای معمول و معقول را مشروع دانسته و از پیروان خویش می خواهد که از راه مشروع به کسب درآمد و امرار معاش بپردازند. کسب حرام ، علاوه بر این که کاری زشت و نادرست است ، بر افکار و اعمال حرام خوار نیز آثار نابهنجاری می گذارد که سبب تباهی دین و دنیای او می گردد.

سخاوت :

اسراف و بخل دو سوی افراط و تفریط در مصرف ثروت است و سخاوت ،حد میانه ی آنهاست . بُخل خودداری از مصرف مال در موارد لازم است و اسراف هزینه کردن ثروت در موارد غیر لازم و سخاوت مصرف ثروت است به اندازه ضروری. رسول اکرم (ص) می فرماید : سخاوتمند کسی است که دارایی (حلال) خویش را در مسیر خدا مصرف کند بنابر این برای دستیابی به خصلت ارزشمند سخاوت باید :

1-راههای کسب ثروت ،حلال و مشروع باشد .

2-حقوق واجب شرعی مانند خمس ، زکات ،نفقه ی واجب افراد تحت تکفل ،کفارات شرعی و ... پرداخت شود.

3-ثروت در راه مشروع و معقول هزینه شود نه در راه معصیت خدا و کارهای بیهوده و باطل

4-مصرف در راههای مذکور نیز به اندازه و حساب شده انجام گیرد.

انفاق و احسان :

در هر جامعه ای کم و بیش افرادی یافت می شوند که به علل گوناگونی توان تأمین زندگی خویش را ندارند ، همچنین مواردی پیش می آید که نیاز به کمک توانگران احساس می شود. مانند ساختن بیمارستان ، مدرسه ، پل و راه ، مسجد و کارهای عام المنفعه ی دیگر. از این گونه موارد سخاوت و جوانمردی اقتضا می کند که آدمی به کمک همنوعان خود بشتابد و با انفاق بخشی از دارایی خود در رفع نیازمندیهای عمومی سهیم شود . قرآن مجید این اقدام خیر خواهانه را برخاسته از ایمان دانسته می فرماید : به بندگان که ایمان آورده اند بگو : نماز را برپای دارند و از آنچه روزی داده ایم ، پنهان و آشکار ، انفاق کنند پیش از آن که روزی فرا رسد که نه خرید و فروشی در آن است و نه دوستی .

 

ب : بدی ها

تکاثر :

معنای لغوی تکاثر ، مسابقه و رقابت و چشم هم چشمی در افزایش ثروت و عزت است . انباشتن ثروت بدون غرض عقلانی ،کاری بیهوده و زیان آور است و به قیمت از دست دادن عمر تمام می شود . علاوه بر این که همواره اشک یتیمان و آه مستمندان ، بنیان زندگی و ثروت او را تهدید میکند ، چرا که همین زرپرستی ها سبب درماندگی آنان شده است. به تعبیر مولای متقیان (ع) : "خداوند سبحان ، روزی مستمندان را در ثروت توانگران واجب کرده و هیچ فقیری گرسنه نمی ماند جز به سبب خودداری غنی " .

اسراف و تبذیر :

اینجا دو خصلت ناپسند سبب ضایع شدن بسیاری از نعمت های الهی و آثار زیانباری برای فرد و جامعه درپی دارد . قرآن مجید برای ریشه کن کردن این دو ، می فرماید : "بخورید و بیاشامید ولی اسراف و زیاده روی نکنید که خداوند اسراف کاران را دوست ندارد". هیچ خردمندی نیز زیاده روی در صرف و ریخت و پاش در مواهب الهی را نمی پسندد و هر کس چنین کند در واقع فرمان عقل و شرع را نادیده گرفته و در مسیر جهالت و طغیان گام نهاده است و فرجام  او نیز جز دوزخ نخواهد بود. همانطور که قرآن می فرماید :"همانا اسراف گران اهل دوزخند" . (سوره غافر / آیه ی 43 )

بُخل :

همانطور که یاد کردیم ، بُخل به معنی خودداری از بذل و بخشش در موارد لازم و ضروری است که بدترین مرحله ی بخل ،خودداری از ادای حقوق واجب الهی و انسانی است ، مانند نپرداختن خمس و زکـــات ، کفارات ، وام ، نفقه ، مهریه و مانند اینها . قرآن مجیـــد و روایات معصومین (ع) با شدیدترین لحن از بخل و تنگ چشمی یاد می کنند ، این رذیله از دل بیمار و مغز معیوب سر چشمه می گیرد. حضرت علی (ع) می فرماید : "تنگ چشمی ، کانون زشتی هاست و افساری است که بخیل را به سوی هر بدی می کشاند "

 

اخلاق سیاسی

مراد از اخلاق سیاسی ، فضایل و سجایایی است که در میدان سیاست و برای کسانی که کار سیاسی می کنند ، ضرورت بیشتری دارد . چرا که سیاستمدار ، پیش از دیگران فرصت تحقق بخشیدن به آنها را  می یابد ، چنان که بیش از دیگران در معرض آلوده شدن به برخی از خصلت های منفی است که احتمال دارد در میدان سیاست خود نمایی کند .

 

ارتباط اخلاق وسیاست

پیرامون ارتباط اخلاق و سیاست نظریه های متعددی وجود دارد . مستکبران و کج اندیشان ، اذعان دارند که اخلاق نباید در سیاست مراعات شود و گرنه بسیاری از نقشه های سیاسی قابل اجرا نخواهد بود. در برابر این نظریه شیطانی ،خردمندان عالم ،دانشمندان دلسوز ، سیاستمداران مردمی و ادیان الهی اتفاق نظر دارند که اخلاق و سیاست ارتباطی بنیادین و ناگسستنی دارند و سیاستی که از اخلاق فاصله بگیرد شیطانی است . قرآن مجید که فصل الخطاب نظریه های معقول الهی و انسانی است تحکیم بنیادهای اخلاقی فرد و جامعه را بخشی از وظایف سیاستمداران واقعی دانسته و می فرماید :همان کسانی که اگر در زمین به آنان قدرت ببخشیم ، نماز را برپا  دارند و زکات بدهند و به خوبی فرمان دهند و از زشتی ها باز دارند که فرجام کارها از آن خداست . پیرو این دیدگاه الهی ، سیاستمداران  موظند علاوه بر این که خود به فضایل اخلاقی آراسته می گردند ، دیگران را نیز به خوبی ها تشویق کنند و از بدی ها بازدارند. اینک برخی از بایسته ها و نبایسته های اخلاقی را که در عالم سیاست ضرورت بیشتری دارد به اختصار بیان می کنیم .

 

الف : بایسته های اخلاقی

حضور در صحنه :

اسلام از پیروان خویش می خواهد که نسبت به مسائل گوناکون جامعه اسلامی حساس بوده و ضمن کسب آگاهی و بصیرت نسبت به فضای جامعه در هر صحنه ای که مسئولان نظام اسلام لازم بدانند ،حضور یابند و نسبت به رهبری و قوانین حیاتبخش اسلام وفادار باشند و از بی اعتنایی ، انزواطلبی و منفی بافی بپرهیزند. قرآن مجید می فرماید :" ای مؤمنان ، کاملا به عدالت قیام کنید و برای خدا شهادت دهید . " (سوره نساء / آیه 135)

تعظیم شعائر اسلامی:

هر مسلمانی موظف است در هر شرایط و موقعیتی شعائر اسلامی را بزرگ دارد . در قرآن مجید آمده است : چنین است و هر کس شعائر خدا را بزرگ دارد این کار از تقوی دلهاست . (سوره حج / 32)

آزادگی:

رهبران و پیروان واقعی اسلام به خوبی آگاهند که اندیشه ناب توحیدی هرگز به مؤمن اجازه نمی دهد که به غیر از خدا سر سپارد و برده ی دیگران شود. در دیدگاه اسلام ، انسان و آزادگی ،همزاد یکدیگرند و این ستم خود بادیگران است که او را به بردگی می کشد و بی اراده می کند ، امیر مؤمنان (ع)می فرماید :"برده دیگران نشو ، چرا که خدا تو را آزاده آفریده است". راز موفقیت و جاودانگی مردان خدا و سیاستمداران الهی نیز در همین نکته نهفته است ، تا کسی اندیشه ی خویش را سامان نبخشد و کشور دل را مستقل نسازد ، امکان ندارد بتواند استقلال و آزادی را برای دیگران به ارمغان بیاورد و ملت و کشوری را آزاد و مستقل سازد .

عزت:

قرآن مجید عزت را از آن خدا ، پیامبر و مؤمنان می داند. بر این اساس ، مؤمن باید در همه ی صحنه های اجتماعی و در شرایطی حرمت خویش را پاس دارد و عزیز و سرافراز زندگی کند و به هیچ کس اجازه ندهد که او را تحقیر کند و آرمان و ارزش های والای او را نادیده انگارد ، حتی اگر چنین مقاومتی به زندگی مادی او نیز پایان دهد. همانطور که سرور عزتمندان عالم حضرت سید الشهداء (ع) در چنین موقیعتی قرار گرفت و از این آزمایش سرافراز بیرون آمد و فرمود : "آگاه باشید که نابکار و پسر نابکار (عبیدالله بن زیاد ) مرا بین دو راهی شمشیر و ذلت مخیر کرده ولی ما کجا وذلت کجا ؟ "

غیرت سیاسی:

مسلمانان باید همواره هوشیاری و آگاهی خویش را نسبت به مسائل سیاسی حفظ کنند و ملت و دولت های اسلامی خود را در برابر جهان اسلام مسئول بدانند ، در غم و شادی یکدیگر شریک باشند ، در حل مسائل و مشکلات همدیگر را یاری رسانند ،رسول گرامی اسلام (ص) همه مسلمانان را به مشتی گره خورده ، تشبیه کرده که همواره باید صلابت ، استواری ، عزت و غیرت خود را تقویت کنند و به رخ بیگانگان بکشند. آن حضرت در خطبه ای که در حجه الوداع ایراد کرد ، فرمود: مؤمنان یکپارچه برادرند ،خون هایشان تلاقی می شود و آنان در برابر بیگانگان بسان یک مشت گره شده اند .

احترام به قانون:

هرجامعه ای برای قوام و پایداری ، سود بردن از زندگی بهتر حفظ حقوق افراد و...قانونی را برای خویش برگزیده و به آن گردن نهاده است . در اسلام قوانین خُرد و کلان فردی و اجتماعی ، با ایمانِ افراد ، گره خورده و هر مؤمنی موظف به اجرای قانون و احترام به آن است و به تعبیر امام خمینی (ره): " از صدر اسلام تاکنون تمام انبیاء برای برقرار کردن قانون آمده اند و اسلام برای برقراری قانون آمده است و پیغمبر اسلام و ائمه اسلام و خلفای اسلام ، تمام برای قانون خاضع بوده اند و تسلیم قانون بوده اند ،هم باید تبعیت اسلام بکنیم و از ائمه هدی تبعیت بکنیم و به قانون عمل کنیم و هم خاضع باشیم."


ب : نبایسته های اخلاق سیاسی

جاه طلبی:

رسول گرامی اسلام (ص) دنیا دوستی و جاه طلبی را از نخستین انگیزه های عصیان و تمرد در برابر خدا دانسته و می فرماید: " خداوند برای نخستین بار به خاطر شش خصلت ناروا نافرمانی شد ، دنیا دوستی و ریاست طلبی و... " این صفت در دل آدمی ریشه کند ،سبب بروز رذایل و مفاسد دیگر می شود و هلاکت و تباهی ، فرجام آن است چنانکه امام صادق (ع)فرمود : "هرکس ریاست طلب شود نابود می گردد ."

خیانت:

در اسلام ، رعایت امانت ، اصلی فراگیر ، همیشگی و مطلق است و هیچ کس به هیچ عنوان ،حق پایمال کردن هیچ امانتی را ندارد .از کلی بودن ادای امانت ، ممنوعیت کلی و حرمت همه جانبه ،خیانت نیز به دست می آید و در آیات و روایات نسبت به خیانت و خائن ، شدید ترین نکوهش ها اظهار شده است ،گر چه همه انواع خیانت ، کوچک باشد یا بزرگ ، فردی باشد یا دسته جمعی ،ناروا و زیان آور است ، ولی می توان گفت برخی از خیانت ها از تباهی بیشتری برخوردار است و امکان دارد سرنوشت ملتی را تباه کند. نادیده گرفتن اصول سیاسی اسلام ، انقلاب و جمهوری اسلامی ، جدا شدن از ملت ، تباهی و بده بستان با دشمنان  آنها ، جاسوسی برای بیگانگان و مانند آن از بدترین نوع خیانت است که امکان بروز آن در عرصه های سیاسی وجود دارد و هر سیاستمدار مؤمنی باید به شدت مراقب خویش باشد تا خدای ناکرده به آن آلوده نگردد .

دورویی:

نفاق و دو چهره گی از زشت ترین خصیصه های انسانی است و اگر در دلی نفوذ کند آن را ویران می سازد و سبب بیچارگی انسان می گردد . قرآن مجید در آیات و سوره های متعدد به شدت پدیده شوم نفاق و منافق را محکوم کرده و به پیروان خویش هشدار داده که خود را از این بیماری خطرناک و ایمان سوز و هستی برانداز مصون دارند. از انبوه آیات و روایاتی که به این مهم پرداخته به یک نمونه بسنده می کنیم. امام صادق (ع) شخصیت زشت و رسوا شده ی منافق را چنین ترسیم می کند : "کسی که با دو چهره و دو زبان با مسلمانان برخورد کند روز قیامت درحالی که دو زبان آتشین دارد (به محشر ) می آید."

شایعه پراکنی:

اسلام کاملا باشایعه پراکنی ، مخالف است و پیروان خویش را به شدت از آن نهی کرده است. قرآن مجید از شایعه سازان به عنوان "مرجفون" یادکرده و آنان را هم ردیف منافقان و بیمار دلان قرار داده است ،سپس همه آنها را سزاوار تعقیب و مجازات دانسته و فرموده است : " از همه جا طرد می شدند و هر جا یافت شدند ،دستگیر شده به سختی به قتل خواهند رسید. " (سوره احزاب / آیه 61)

بد زبانی:

در وادی سیاست ،زبان نقش ارزشمندی در پیشبرد مقاصد انسانی و سامان دادن به کارها و صدها موضوع دیگر ،ایفا می کند .این عضو کوچک اگر صحیح و بجا به کار گرفته شود ، بزرگترین خدمت را به فرد و جامعه می کند و اگر تحت فرمان عقل و ایمان قرار نگیرد ، سبب بروز فاجعه ی اخلاقی می شود و بزرگ ترین خطاها را مرتکب می شود ، خطاهایی چون: دروغ ،تهمت ،گواهی و سوگند دروغ ،حق کشی ،فتنه و ... به تعبیر رسول اکرم (ص) : "بیشتر اشتباهات آدمی زاده به وسیله  زبانش انجام می گیرد ."به همین دلیل باید با مراقبت بیشتری به کار گرفته شود .

 

اخلاق علمــــــی

منظور از اخلاق علمی ،خصوصیات و ویژگی های پسندیده ای است که متعلم و دانش آموز باید به آنها مهیا باشد و به ویژه در محیط علمی ، آنها را مراعات کند . در زمینه اخلاق علمی ، آیات و روایات فراوانی وجود دارد و بزرگان ، سخن بسیار گفته اند و کتابهای مستقل نگاشته اند ، ولی برخی از مهمترین و ضروری ترین آنها را در اینجا بیان می کنیم و طی آن وظایف اخلاقی دانش آموز و متعلم را در برابر خدا ، معلم و همدرسان توضیح می دهیم:

الف :در برابر خـــدا

توکل:

نخستین گام در کسب ارزش های سود مند، ارتباط، توکل و امیدوارتر بودن به درگاه خداوند متعال است. خداوند منبع علم و نخستین معلم است و هر چه ماسوای او می باشد قطره ای از دریای بیکران علم الهی است. برای دریافت علم و دانش باید برلطف وعنایت الهی اعتماد کرد و از در گاه او علم و معرفت را طلب نمود. قرآن مجید در این باره چنین رهنمود می دهد : "پروردگارا بر دانش من بیفزا" (طه /114)

خلوص نیت:

دانش آموز باید با قصد اخلاص و برای خدا فرا گیرد و همان گونه که ذهن و فکر خویش را با علم و دانش پر می کند ، دلش را از اخلاص سرشار سازد و هدف او از آموختن دانش ،قرب الهی و خدمت به بندگانش باشد .قرآن مجید پاکسازی نیت را شرط نخستین یادگیری دانسته ، می فرماید : "به نام پروردگارت بخوان ،همان که همه را آفرید ". علم ودانش ،نور الهی است که دانش آموز باید آن را برای خاطر خدا و بندگی بهتر و خدمت بیشتر به خلق خدا فراگیرد . در این صورت علاوه بر موفقیت در تحصیل و کار آیی دانشِ  اندوخته ، از برکات وافر آن نیز بهره مند می گردد . 

                                                                                                                                                                                                                                       ب: ب:دربرابر معلم

معلم و مربی ،پدر و روحانی و پرورش دهنده قلب و روح دانش آموز است و باید خالصانه ترین احترام ها را برایش قائل شد و او را بیش از همه کس ارج نهاد ، چرا که معلمی جانشین پیامبر و شغل انبیاست . در اینجا برخی از وظایف دانش آموز در برابر معلم را از زبان امام زین العابدین (ع) نقل می کنیم :

-باید ازمعلم تجلیل کرده ، مجلس او را گرامی بدارد.

-به سخنانش خوب گوش دهد و با روی خوش با او روبرو شود .

-صدایش را نزد معلم بلند نکند .

- اگر کسی چیزی از معلم پرسید ،دانش آموز پاسخ ندهد و فرصت دهد تا او پاسخ بگوید .

-در محضر معلم باهیچ کس سخن نگوید .

-اگر پیش دانش آموز از معلم بدگویی شد از او دفاع کند .

- عیب هایش را بپوشاند و خوبی هایش را برملا سازد .

-با دوستان معلم دوستی و بادشمنانش همنشینی نکند .

-احترام به معلم علاوه براین که از نظر آداب و رسوم اجتماعی و اخلاقی امری ضروری است ، اثر وضعی و معنوی گرانقدری نیز در پی دارد و سبب موفقیت علمی و معنوی دانش آموز می شود .

 

ج: در برابر درس و همدرسان

دانش آموز باید حرمت محیط تعلیم و تربیت و احترام همدرسان خویش را نیز حفظ کند و آداب و رسوم دانش آموزی را بجای آورد از جمله : برنامه ریزی درسی ، نگارش دانش ها،  نظم در کلاس ، مراعات حقوق همدرسان

برنامه ریری درسی:

دانش آموز باید ساعات شبانه روز را نسبت به کارهای روزانه و تحصیل ، تقسیم بندی کند ، چنین کاری سبب بهره روی بیشتر از فرصت ها می شود. بهترین ساعات برای تعلیم و تعلم به قرار زیر است :     

اولین ساعات بامداد برای آموزش و درس و بحث

اوقات نیمروز برای جمع بندی و نگارش

سودمند ترین لحظات برای مطالعه شب است

تجربه نشان داده مطالبی که درشب ، حفظ می شود سودمند تر از روز است چنانکه از برکردن در حال گرسنگی نافع تر ازحالت سیری است .

نگارش دانش ها

معلم باید یافته های بدیع علمی را به گونه ای منظم و دقیق به رشته تحریر درآورد. از رسول اکرم (ص) نقل شده است که فرمود: " قیدوا العلم ،قیل و ما تقییده؟ قال :کتابته " دانش را در بند کنید. پرسیدند :چگونه ؟ فرمود : با نوشتن .

نظم در کلاس

متعلم موظف است در ساعات تعیین شده و پیش از معلم در محل درس حاضر شود و تا انتهای جلسه نیز حضور داشته باشد. چنین کاری علاوه بر این که احترام به معلم و محیط درس است ، سبب می شود که متعلم با آرامش خاطر و حواس جمع در کلاس حضور داشته باشد و مطالب عنوان شده را بطور کامل فرا گیرد ، برعکس ، حضور نابهنگام و بی نظمی در ورود و خروج عوارض گوناگونی را در پی دارد .به پیشرفت کلاس و شخص نامنظم لطمه می زند، حواس معلم و متعلمان از درس منحرف می شود ، اغتشاش فکری به وجود می آید ، برخی از مطالب ، دستگیر متعلمان نمی شود و سبب تحقیر فرد نامنظم می گردد و...

همین طور متعلم باید نزاکت و نظافت کلاس را مراعات کند ، پرسش های نامربوط طرح نکند ، بدون اجازه معلم سخن نگوید ،درس را با بسم الله و همراه با وضو شروع کند .

مراعات حقوق هم درسان

دانش آموز باید نسبت به همگنان خود انصاف به خرج دهد و حقوق آنان را محترم شمارد . او باید همواره خود را جای دوستانش فرض کند و آنچه برای خویش می پسندد یا خوش ندارد برای آنان نیز بپسندد یا مکروه دارد ، به عنوان مثال نوبت ورود و خروج ، پرسش و پاسخ ، نشستن و... را مراعات کند حتی به منظور انتخاب و مکان دو برادر یا دوست مانوس ، فاصله نیندازد.

 

منبع: کتاب دانش معرفتی ( پیشتازان سازمان دانش آموزی )

 

نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی